ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟΣΤΑΣΙΑΣ - ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΟΥ 1965

1965

6 Ιανουαρίου: Στον ανασχηματισμό της κυβέρνησης ο Ηλίας Τσιριμώμος, παλιό στέλεχος της αριστεράς και υπουργός στις κυβερνήσεις του βουνού αναλαμβάνει υπουργός Εσωτερικών. Το γεγονός εξοργίζει τον προκάτοχό του Ιωάννη Τούμπα. Ο ανασχηματισμός δημιουργεί νέα κρίση στην ΕΚ. Ο βουλευτής Πειραιά Σάββα Παπαπολίτης, ο οποίος δεν υπουργοποιήθηκε απειλεί να ανεξαρτητοποιηθεί με άλλους 16 βουλευτές. Ο πρωθυπουργός καταφέρνει να διαλύσει τη  επιχειρούμενη ανταρσία βάζοντας στη κυβέρνηση δύο από τους… υποψήφιους αντάρτες. Το Νικόλαο Ζορμπά (Υπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας) και τον Αλέξανδρο Σπανορρήγα (Υφυπουργός Εμπορίου). Παράλληλα απειλεί με πολιτική εξόντωση τον Σάββα Παπαπολίτη.

Ηλίας Τσιριμώκος

8 Ιανουαρίου: Οι βουλευτές που ακολούθησαν τον Σάββα Παπαπολίτη ανακαλούν τις δηλώσεις ανεξαρτητοποίησης.

19 Ιανουαρίου: Ο Γεώργιος Παπανδρέου αναγγέλλει τη διάλυση της νεολαίας Λαμπράκη

19 Ιανουαρίου: Σύμφωνα με έγγραφο της CIA «ο βασιλεύς πιστεύει ότι η κίνηση της κυβέρνησης προς τα αριστερά και η άνοδος των αριστερών δραστηριοτήτων είναι επικίνδυνες εξελίξεις. Μια προληπτική ενέργεια πρέπει να ξεκινήσει τώρα». Ο Κωνσταντίνος σε συζήτηση που έχει με στέλεχος της CIA στην Αθήνα δείχνει να μην έχει καταλήξει στον διάδοχο του Παπανδρέου δείχνει όμως να προτιμά τον Στέφανο Στεφανόπουλο, αντιπρόεδρο της κυβέρνησης. Ο ταγματάρχης Μιχάλης Αρναούτης, υπασπιστής του βασιλιά πιστεύει ότι υπάρχουν συζητήσεις, είτε απ’ ευθείας, είτε μέσω τρίτου με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη.

20 Ιανουαρίου: Επιχειρείται εκκαθάριση στα Σώματα Ασφαλείας. Αποστρατεύεται το 1/3 των αξιωματικών της Χωροφυλακής. Ανάμεσά τους και ο Διοικητής Θεσσαλονίκης Ε.Καμούσης την εποχή της δολοφονίας του Γρ.Λαμπράκη, αλλά και ο Διοικητής και Υποδιοικητής Θεσσαλίας Γ.Γραικούσης και Π.Υφαντής στην τραγωδία του Γοργοπόταμου πριν λίγους μήνες (29 Νοεμβρίου 1964).

24 Ιανουαρίου: Η εφημερίδα «Ελευθερία» του Πάνου Κόκκα, η οποία εκφράζει την τάση Μητσοτάκη μέσα στην ΕΚ επιτίθεται στους Μακάριο και Ανδρέα Παπανδρέου.

25 Ιανουαρίου: Ο Αμερικανός πρέσβης Λαμπουίζ επισκέπτεται τον Κωνσταντίνο στο Τατόϊ. Εκεί ακούει ότι ο βασιλιάς προτίθεται να ανατρέψει τον Γεώργιο Παπανδρέου.

19 Φεβρουαρίου: Ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος μιλώντας σε συγκέντρωση οπαδών του στη Πλατεία Κλαυθμώνος δεσμεύεται να υποστηρίξει κυβέρνηση που θα προέρχεται από στελέχη της ΕΚ τα οποία θα ανέτρεπαν τον Γεώργιο Παπανδρέου.

23 Φεβρουαρίου: Ο Γεώργιος Παπανδρέου αποκαλύπτει στη Βουλή το «σχέδιο Περικλής» που αφορά την άσκηση οργανωμένης βίας στις εκλογές του 1961.

27 Φεβρουαρίου: Η ΕΡΕ καταγγέλλει στη Βουλή κομμουνιστική διείσδυση στη Σχολή Ευελπίδων.

3 Μαρτίου: Η Διοικούσα Επιτροπή της ΕΔΑ ζητά τη νομιμοποίηση του ΚΚΕ, την αποχώρηση της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ και την προσχώρησή της στο Κίνημα των Αδεσμεύτων.

Σάββας Παπαπολίτης

5 Μαρτίου: Συνάντηση βασιλιά – πρωθυπουργού. O πρώτος ζητά την αποστράτευση του αντιστράτηγου Λουκάκη ο οποίος έκανε την έρευνα για το «σχέδιο Περικλής». Ο πρωθυπουργός αρνείται. Είναι η τελευταία συνεργασία των δύο ανδρών μέχρι τα Ιουλιανά.

10 Μαρτίου: Ο Κωνσταντίνος ζητά από τον υπουργό Εθνικός Άμυνας Πέτρο Γαρουφαλιά την αποστράτευση του αντιστράτηγου Λουκάκη, του υποδιοικητή της ΚΥΠ Παπατέρπου και όλων των μελών της επιτροπής που συμμετείχαν στην υπόθεση της διερεύνησης του «σχεδίου  Περικλής». Στη Κύπρο αρχίζουν οι έρευνες για κίνηση «αριστερών αξιωματικών». Ο Λουκάκης μάλιστα αποκλείεται από το Συμβούλιο Κρίσεων Αξιωματικών στο οποίο ως διοικητής της ΑΣΔΕΝ έπρεπε να προεδρεύσει.

16 Μαρτίου: Ο λόγος του Βασιλιά στην Ιεραρχία με θέμα τον «Αθεο Υλισμό» γίνεται πολιτικό θέμα μετά την επερώτηση βουλευτών της ΕΔΑ οι οποίο τον χαρακτηρίζουν αναχρονιστικό και σκοταδιστικό. Ο πρωθυπουργός απαντά ότι επρόκειτο για «πνευματικό κείμενο» και ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος τον κατηγορεί ότι δεν κάλυψε επαρκώς τον Βασιλέα Κωνσταντίνο.

25 Μαρτίου: Σε έκθεσή της η αμερικανική πρεσβεία προβλέπει ανατροπή του Γ.Παπανδρέου. Ως νέο πρωθυπουργό θεωρεί τον Στέφανο Στεφανόπουλο.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου προσέρχεται να καταθέσει
για την υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ

26 Μαρτίου: Ο Αρειος Πάγος απορρίπτει το αίτημα του Υπουργού Δικαιοσύνης Ν.Μπακόπουλου οριστικής παύσης του εισαγγελέα του Α.Π Κωνσταντίνου Κόλλια για παρεμπόδιση των ανακρίσεων στην υπόθεση Λαμπράκη. Το Δικαστήριο θεωρεί αντισυνταγματικό το αίτημα με βάση την αρχή της διάκρισης των εξουσιών.

2 Απριλίου: Σοβαρά επεισόδια στην Αθήνα στην διαδήλωση της ΕΔΑ για την αμερικανική επέμβαση στο Βιετνάμ. Οι τραυματίες φθάνουν τους 21.

12 Απριλίου: Ο Γεώργιος Παπανδρέου ως απάντηση στα σενάρια για την ανατροπή του δηλώνει στη Θεσσαλονίκη: «Ούτε προδόται, ούτε μωροί υπάρχουν στην ΕΚ»

14 Απριλίου: Ο Υπουργός Εσωτερικών Ηλίας Τσιριμώκος εξαγγέλλει την κατάργηση όλων των έκτακτων μέτρων της περιόδου του εμφυλίου.

17-18 Απριλίου: Περιοδεία του Ανδρέα Παπανδρέου. Η εμφάνιση είναι αρχηγική. Τον συνοδεύουν 40 βουλευτές.

Στρατηγός Λουκάκης

18 Μαίου: Η εφημερίδα της Λάρισας «Ημερήσιος Κήρυξ» η οποία πρόσκειται στον πρώην πρόεδρο της Βουλής Κωνσταντίνο Ροδόπουλο (αδελφός του συγγραφέα Μίτια Καραγάτση) αποκαλύπτει τη «συνωμοσία του ΑΣΠΙΔΑ» κι εμπλέκει τον Ανδρέα Παπανδρέου σ’ αυτήν. Η κυβέρνηση διατάζει ανακρίσεις τις οποίες αναλαμβάνει ο αντιστράτηγος Ι.Σίμος.

21 Απριλίου: Η Αννα Μαρία εγκαταλείπει τον Λουθαρανισμό κι ασπάζεται την Ορθοδοξία.

12 Μαΐου: Επεισόδιο Παναγιώτη Κανελλόπουλου και Γεωργίου Αθανασιάδη – Νόβα στη Βουλή μπροστά στον Βασιλιά. Αφορμή η κυβερνητική πρόταση για τη σύσταση εξεταστικής των πραγμάτων επιτροπής που θα ερευνήσει τις καταγγελίες για τη ΔΕΗ (αφορά και τον Κ.Καραμανλή) και τα μυστικά κονδύλια (αφορά και τον Ευα.Αβέρωφ).

12 Μαίου: Η δημοτική καθιερώνεται ως επίσημη γλώσσα του ΕΙΡ.

18 Μαίου: Ο «Ημερήσιος Κήρυκας» της Λάρισας αποκαλύπτει ότι υπάρχει και δεύτερη οργάνωση μέσα στο στρατό, αξιωματικών οι οποίοι υπηρετούν την Φρουρά των Αθηνών.

23 Μαίου: Η Μαραθώνια πορεία ειρήνης που οργάνωσε η ΕΔΑ προκαλεί αντεγκλήσεις στη Βουλή μεταξύ του πρωθυπουργού (Γ.Παπανδρέου) και του αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης (Π.Κανελλόπουλου).

28 Μαΐου:  Η εφημερίδα «Ελευθερία» που στηρίζει την ΕΚ και εκφράζει τις απόψεις του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη υιοθετεί τις κατηγορίες κατά του Ανδρέα Παπανδρέου.

Ο βουλευτής της ΕΡΕ και πρώην
υπουργός Παναγιώτης
Παπαληγούρας

30 Ιουνίου: Σε έκθεση του επιτετραμμένου της αμερικανικής πρεσβείας Ανσουτς διατυπώνονται αμφιβολίες για το εάν ο Στέφανος Στεφανόπουλος μπορεί να συγκεντρώσει 50 βουλευτές της ΕΚ για να ανατρέψει τη κυβέρνηση Παπανδρέου και να πάρει ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή. Προτείνει μάλιστα να αναβληθούν για το φθινόπωρο τα σχέδια της ανατροπής της κυβέρνησης.

1^η Ιουνίου: Ο αντιστράτηγος Ι.Σίμος τεκμηριώνει την ύπαρξη της οργάνωσης  «ΑΣΠΙΔΑ». Η κυβέρνηση κάνει λόγο για κινήσεις κατωτέρων μόνο αξιωματικών και αρνείται την ανάμειξη πολιτικών.

7 Ιουνίου: Δέκα κατώτεροι αξιωματικοί παραπέμπονται για την «υπόθεση Ασπίδα», αλλά και το «σχέδιο Περικλής».

11 Ιουνίου: Δολιοφθορά σε μονάδα πυροβολικού στον Έβρο κινητοποιεί τα Σώματα Ασφαλείας και 15 εισαγγελείς. Είναι το περιβόητο «Σαμποτάζ του Έβρου» με εμπνευστή τον μετέπειτα δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο.

17 Ιουνίου: Σε ποινές φυλάκισης μέχρι τρία χρόνια καταδικάζονται 12 κατηγορούμενοι για αποδοκιμασίες κατά επισήμων και της Χωροφυλακής στην εκδήλωση για την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου.

17 Ιουνίου: Νέα εσωτερική κρίση στην ΕΚ, καθώς 29 βουλευτές της ψηφίζουν κατά της παραγραφής των αδικημάτων των Κ.Καραμανλή, Π.Παπαληγούρα και Ν.Μάρτη για τη ΔΕΗ, ενώ άλλοι 30 απουσιάζουν από την αίθουσα.

21 Ιουνίου: Ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου ζητά ψήφο εμπιστοσύνης από τη βουλή. Αμέσως μετά αποστρατεύει τον αρχηγό ΓΕΣ Ι.Γεννηματά. Αντίδραση από το Παλάτι αναβάλει την αποστράτευση.

Ο συνταγματάρτχης
Τσεπαπαδάκηης

23 Ιουνίου: Η προφητική ομιλία του Ηλία Ηλιού στη Βουλή για το «σαμποτάζ στον Έβρο». Αναρωτιέται εάν ο συνταγματάρχης Παπαδόπουλος μπορεί πίσω από τη πλάτη της κυβέρνησης να συλλαμβάνει στρατιώτες και να αποσπά ομολογίες, τι τον εμποδίζει αύριο να συλλάβει 10.000 πολίτες και να συγκλονίσει το καθεστώς;

27 Ιουνίου: Προφυλακίζονται ως ενεχόμενοι στην υπόθεση Ασπίδα οι αξιωματικοί Ι.Θεοδωσίου, Γ.Δαμηλάκης, Παπαγεωργόπουλος, Θ.Τόμπρας. Την επομένη προφυλακίζεται και ο ιδρυτής της οργάνωσης λογαχός Αρ.Μπουλούκος.

4 Ιουλίου: Σε κύριο άρθρο της η «Ελευθερία» χαρακτηρίζει τον Ανδρέα Παπανδρέου «αχίλλειον πτέρνα» της κυβέρνησης και καλεί τον πρωθυπουργό να τον απομακρύνει από την κυβέρνηση, όπως θα κάνει και με τον Πέτρο Γαρουφαλιά.

7 Ιουλίου: Ο ανακριτής καλεί τον Ανδρέα Παπανδρέου να καταθέσει για την «υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ»

7 Ιουλίου: Ο πρωθυπουργός επικοινωνεί με τον αυλάρχη στρατηγό Παπαθανασιάδη και ζητά συνάντηση με τον Βασιλέα.

8 Ιουλίου: Η πρώτη επιστολή του Βασιλιά προς τον Γ.Παπανδρέου. Τον κατηγορεί για ακυβερνησία.

9 Ιουλίου: Γεννιέται στη Κέρκυρα το πρώτο παιδί των βασιλέων Κωνσταντίνου και Άννας Μαρίας. Είναι κορίτσι και παίρνει το όνομα Αλεξία.